اذکیه در اصطلاح ادبی

ادبستان شعر و هنر

اذکیه در اصطلاح ادبی

اذکیه در اصطلاح ادبی،یکی از انواع فن بیان عامیانه(فولکور) شفاهی است که در آن،گوینده با شوخی و هزل و فی البداهه سخن می گوید.بدین ترتیب که دو نفر یا بیشتر در مسابقه ای شرکت می کنند،یکی سخنی می گوید و دیگری در حالی که هنوز سخن شخص اول به پایان نرسیده،واژه یا عباراتی را از کلام او برمی گزیند و آن را فی البداهه به گونه ای غیر از منظور وی تعبیر می کند و بازی بدین شکل ادامه پیدا می کند.هر گاه هر کدام از افراد شرکت کننده در  مسابقه نتواند سریع پاسخ بگوید،از مسابقه کنار گذاشته می شود،از این رو اذکیه،به بدیهه گویی و بیت برک(مناظره)بسیار شبیه است.

اذکیه بر دو گونه است :

۱-اذکیه مختصر : مانند لطیفه با پاسخ نفر دوم به پایان می رسد.

۲-اذکیه مکمل : در این اذکیه،گاه بیش از دو نفر شرکت می کنند و مکالمه ها ادامه می یابد و زمان آن به پنج تا ده دقیقه یا بیشتر می کشد.

اذکیه در گردشگاه ها و مهمانخانه ها و به ویژه هنگام جشن ها رونق می گیرد.حاضران به دو گروه تقسیم می شوند و با خنده و طعنه های خود،شرکت کنندگان در مسابقه را تشویق می کنند.اذکیه هم به نظم و هم به نظر گفته می شود و اذکیه گو باید آداب سخن را رعایت کند.اساس اذکیه بر سخن دوپهلو،تیزطبعی،بدیهه گویی و خنده است.تعبیر غیرمنتظره،آن را به لطیفه مانند می کند و در حقیقت،زمانی که اذکیه مکتوب شود، " لطیفه " نامیده می شود .

در ادبیات مکتوب به سخنانی اذکیه مانند برخورد می کنیم که " مناظره درخت آسوریک " (آسوریگ-آسوری)به زبان پهلوی،کهن ترین نمونه به جای مانده از آن است.

در آثار اسدی طوسی ، عمعق بخارایی ، سوزنی سمرقندی ، رشیدالدین وطواط ، عبید زاکانی ، عبدالرحمان مشفقی و ... سخنان اذکیه مانند و عناصر اذکیه دیده می شود.بدینگونه بود که عناصر اذکیه در فولکور مکتوب پارسی پدید آمد و پس از فراگیر شدن در ادبیات ایران و افغانستان و تاجیکستان،وارد ادبیات ترک زبانان نظیر ترکیه شد،افزون بر این مناطق،مناطق دیگری از آسیای میانه،در پاکستان و هندوستان نیز رواج یافت.


واژگان کلیدی:اذکیه چیست؟،معنی اذکیه،اذکیه در زبان و ادبیات فارسی،اذکیه به چه معناست،توضیح درباره اذکیه در زبان و ادبیات فارسی،مقاله ای پیرامون اذکیه در شعر و ادب پارسی،اذكيه.

دیدگاه ها برای این مطلب


نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی