مقالات و اصطلاحات ادبی،هنری و پژوهشی

ادبستان شعر و هنر

کهن ترین نمونه های شعر فارسی

به نام یزدان بی همتا

درباره ی این که نخستین شعر فارسی چه بوده و نخستین شاعر فارسی دری چه کسی بوده است،روایات گوناگونی وجود دارد.

برخی تذکره ها از بیتی منسوب به "بهرام گور" یاد کرده اند و آن را مربوط به دوره ی ولیعهدی اش - که نزد ملوک حیره به سر می برد - می دانند.ولی با دقت در سبک این بیت - که روایات متعددی درباره ی آن در دست است - می توان دریافت که ساختمانش بسیار متاخر تر از دوره ی بهرام گور است.

در کتابی از ابن خردادبه -به نام مختارات من کتاب اللهو و الملاهی - آمده است که باربُد -خنیاگر معروف دربار خسروپرویز - سرودی سه مصراعی خوانده است و از آن جا که لهجه ی دری،زبان رسمی دربار ساسانی بوده است،می توان پذیرفت که این سرود سه مصراعی باربد،قدیمی ترین نمونه ی شعر فارسی باشد.

در کتاب های قدیمی،به اشعاری با لهجه های محلی بر می خوریم که در قرون اولیه ی اسلامی متداول بوده و یا شاید هم میراث سرودهای محلی ساسانیان بوده است.لازم به یادآوری است که در آن زمان که در ایران شعرهایی به لهجه ی محلی و با اوزان هجایی می ساختند،برخی از شاعران تازی گوی ایرانی،در خلال اشعار تازی خویش،عبارات و ترکیبات فارسی می آوردند.پس از رسمیت یافتن لهجه ی فارسی دری در ایران تا ظهور رودکی،به نمونه های کهنی از شعر فارسی بر می خوریم که در قالب عروضی سروده شده است.

در تذکره ها از "حنظله ی بادغیسی" - شاعر معاصر طاهریان،قرن سوم هجری - یاد شده است.در کتب قدیمی،نمونه هایی از آثار شاعرانی چون بسام کرد،محمد بن مخلد،فیروز مشرقی،محمد بن وصیف سیستانی،ابوسلیک گرگانی،شهید بلخی،فرالاوی،مسعود مروزی،ابوالعباس رینجنی،ابوشکور بلخی و دیگران آمده است که در آن میان با بررسی اشعاری که از شهید بلخی _-قرن چهارم هجری - به یادگار مانده و با توجه به آن که رودکی وی را به استادی در شاعری و فرزانگی و هوش ستوده است،می توان پذیرفت که پیش از ظهور رودکی در سپیده دم شعر فارسی،شهید بلخی برجسته ترین سرایندگان شعر فارسی بوده است.


http://s1.picofile.com/file/6894930580/ophujdftrh_tggh.gif واژگان کلیدی: نخستین شاعر زبان فارسی دری کیست؟،اولین شاعر زبان پارسی که بود،قدیمی ترین شاعران زبان فارسی،مقاله ای درباره ی قدیمی ترین شاعران فارس زبان،اولین شعر به زبان فارسی،سخنوران قبل از رودکی سمرقندی،مقاله ای پیرامون اولین کسی که به فارسی شعر گفت.