ساقی نامه(مغنی نامه) چیست ؟

ادبستان شعر و هنر

ساقی نامه(مغنی نامه) چیست ؟

گونه ای منظومه ی ادبی در ادبیات فارسی است و غالباً در بحر متقارب مثمن مقصور یا محذوف،با ابیاتی خطایی که در آن شاعر با خواستن باده از ساقی و تکلیف سرودن و نواختن مغنی،مکنونات خاطر خود را درباره ی دفع غم،ناپایداری دنیا،ناهنجاری های روزگار،ضرورت اغتنام فرصت،صفای اهل دل،نکوهش زهد  ریایی و مانند آن آشکار می کند و در ضمن بیان این مطالب،کلمات حکمت آمیز نیز بدان می افزاید.

ساقی نامه در حقیقت مولود خمریات است که در شعر فارسی سابقه ای کهن دارد و همراه دیگر ذوقیات شعرا به شعر عرفانی راه پیدا کرده و معانی بلند دیگری نیز یافته است.

قدیمی ترین ساقی نامه ی مستقل فارسی،منسوب به حافظ است.بعد از حافظ،سرودن ساقی نامه های مستقل،مورد توجه شاعران قرار گرفت.به ویژه شعرای عصر صفوی و کسانی از آن ها که در دربار تیموریان هند به سر می بردند،علاقه ی خاصی به نظم ساقی نامه داشتند.اوج رواج اینگونه ی ادبی را می توان در این دوره دانست.در تمام این ساقی نامه ها-که تعدادشان از ۱۲۰ بیشتر شده-شیوه ی ساقی نامه ی حافظ شیرازی مورد تقلید واقع شده است،یعنی غیر از ابیات خطاب به ساقی و مغنی،اشعاری در وصف شراب می آورند،سپس تخلص به یاد و نام ممدوح می کنند.در بعضی از ساقی نامه ها،این ممدوح حضرت علی علیه السلام است،ولی در بیشتر ساقی نامه ها،این ممدوح،شاه یا شاهزادگان است.

از شاعران فارسی گویی که به سرودن ساقی نامه شهرت دارند می توان به این شاعران اشاره کرد:

شرف جهان قزوینی،عرفی شیرازی،نوعی خبوشانی،غیاثای منصف،شکیبی اصفهانی،میرسنجر،ملک قمی،صوفی مازندرانی،طالب آملی،مرشد بروجردی،فزونی استرآبادی،غروری کاشی،عسکری کاشانی،محب علی سندی،عبدالرحمان جامی،عبدالله هاتفی،حکیم پرتوی،فخرالدین عراقی،وحشی بافقی،ثنایی مشهدی،اقدسی مشهدی،فیضی دکنی،سلمان ساوجی،شفایی اصفهانی،فصیحی خراسانی،زکی همدانی،باقی کاشانی،صفای تبریزی،ملا عبدالنبی فخرالزمانی،حاج ملا هادی سبزواری،حیاتی کرمانی .

اصلی ترین قالب ساقی نامه،مثنوی است.اما بعضی از شاعران،ساقی نامه را به صورت های دیگر از جمله ترجیع بند،ترکیب بند،قصیده و رباعی نیز سروده اند.

بعضی از ساقی نامه ها نیز با سوگندنامه ها،مناجات نامه ها و توبه نامه ها در آمیخته اند.

در شعر فارسی معاصر نیز چندین ساقی نامه سروده شده است.


http://s1.picofile.com/file/6894930580/ophujdftrh_tggh.gif  واژگان کلیدی: ساقی نامه چیست؟،ساقی نامه یعنی چه،ساقی نامه چگونه است،ویژگی های ساقی نامه در زبان و ادبیات فارسی،توضیحی پیرامون ساقی نامه در نظم و نثر زبان پارسی،مقاله ای درباره ی ساقی نامه،ساقی نامه در شعر ایران.

دیدگاه ها برای این مطلب

نوشته شده توسط : farahmand
تاریخ : 1396/7/2


نظر :
با سپاس و درود فراوان .
بسيار نيكوست . دست مريزاد ..
زهي بر كوشش وافرتان .
پاينده و مانا باشيد .
پاسخ :

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی