close
تبلیغات در اینترنت

تاریخچه پیدایش فارسی دری

ادبستان شعر و هنر

تاریخچه پیدایش فارسی دری

فارسی نوین،به زبانی گفته می شود که از اوایل دوره ی اسلامی تاکنون زبان رسمی،اداری،ادبیات،دانش و وسیله ی ارتباط ذهنی و معنوی همه ی ایرانیان بوده و امروزه زبان رسمی کشورهای ایران با نام فارسی،افغانستان با نام فارسی دری وتاجیکستان با نام فارسی تاجیکی است.

فارسی دری با وجود پیوند آغازینش با نواحی جنوب غرب ایران،به ظاهر برای نخستین بار در خراسان و فرارود سر بر آورد و شکوفا شد.در بیشتر نوشته هایی که مربوط به زبان های ایرانی پس از اسلام است،دو اصطلاح فارسی و دری را مترادف و گاهی هر دو را به یک معنی آورده اند و گه گاه نیز دری را صفت فارسی و در معنی،"فصیح"یاد کرده اند.

در قرن های نخستین اسلامی لهجه های محلی گوناگونی در ایران یافت می شد،ولی رفته رفته فارسی دری به عنوان زبان مشترک برای ارتباط میان مردمان نواحی مختلف ایران رشد و گسترش یافت.در حدود قرن سوم هجری در ایران،دو زبان کاربرد داشت:یکی زبان فارسی دری بود که در حقیقت زبان توده ی مردم بود و تنها در گفت و گوها از آن استفاده می شد و دیگری زبان عربی بود که رسانه ی دین،حکومت،علم و ادب بود که تنها درس خوانده ها از آن استفاده می کردند.زبان دری رفته رفته با عناصری از از لهجه های دیگر جذب کرده و به ویژه با واژگان بی شماری که از زبان عربی وام گرفته بود غنی شد و با پشتیبانی حکومت های مستقل و نیمه مستقل ایرانی،در نواحی شرقی و شمال شرق ایران(خراسان و فرارود)مانند صفاریان و سامانیان،از یک زبان شفاهی بسیار پراکنده به پایه ی زبان فرهنگی فراگیر برکشیده شد.

دانسته نیست که فارسی دری در چه دوره ای بیان نوشتاری یافت و ایرانیان از چه تاریخی خط عربی را برای نوشتن زبان خود به کاربرده اند!!!به ظاهر ایرانیان پیش از به کارگیری خط عربی،از خط های عبری،مانوی و پهلوی برای نوشتن فارسی دری استفاده می کردند.در حقیقت این پادشاهان سامانی بودند که تاثیر به سزایی در گسترش زبان فارسی دری و ارتقای آن به یک زبان نوشتاری ادبی داشتند.آن ها شاعران را می نواختند و نویسندگان را به ترجمه ی کتاب های ارزشمند تشویق می کردند.

در روزگار غزنویان،فارسی دری زبان ادبی کشور شد و صد ها شاعر و نویسنده ی ایرانی به زبان ملی خود شعر می سرودند و کتاب هایی در رشته های گوناگون علمی،ادبی و تاریخی نوشتند و سپس در زمان شاهان سلجوقی این زبان در کارهای اداری،نوشت و خواندهای دیوانی،جای زبان عربی را گرفت.فارسی دری از آن پس،بیش از پیش گسترش یافت و چنان بالید که پس از عربی،دومین زبان بزرگ دنیای اسلام شد و گستره ی اراضی آن،هند تا آسیای صغیر را در بر گرفت و برای مدتی دراز،نه تنها در ایران و آسیای میانه،بلکه در میان بسیاری از اقوام شرق نزدیک و میانه مانند هند،آسیای صغیر،افغانستان و آذربایجان زبان رسمی و ادبی به شمار می رفت و امروزه نیز در ایران،افغانستان و تاجیکستان چنین پایگاهی دارد.

فارسی دری یا فارسی نوین،از لحاظ زبان شناسی تاریخی،دنباله ی فارسی میانه است که خود دنباله ی فارسی باستان است.فارسی دری به ویژه در واژگان خود است که به دو طریق از فارسی میانه جدا می گردد:

۱-بسیاری از واژگان فارسی دری،به زبان ها و لهجه های شمالی یا شرقی کشور تعلق دارد.

۲-در فارسی دری شمار زیادی از واژگان عربی وجود دارد که با گذشت زمان در زبان ادبی،رو به افزایش نهاده است.

فارسی دری را از جهت تطور و تکاملی که طی هزار سال پذیرفته،به سه دوره ی مهم تقسیم کرده اند که عبارتند از:

۱-دوره ی رشد و تکوین که کهن ترین آثار به جا مانده ی فارسی دری پس از اسلام تا اوایل قرن هفتم هجری را در بر می گیرد.

۲-دروره ی فارسی دری که مصادف با یورش مغولان و ویرانی خراسان،که بیش از سه قرن محل رشد و نمای زبان و ادبیات فارسی بود و فرمانروایی ایلخانان مغول است.این دوره تا اواخر قرن سیزدهم هجری ادامه داشت.

۳-دوره ی فارسی معاصر،پس از پراکندگی ها و آشفتگی هایی که از فروپاشی خاندان صفوی(در سال ۱۱۴۸ ه.ق)تا روی کار آمدن آقا محمدخان قاجار در ایران(سال ۱۲۰۰ ه.ق)حکمفرما بود.بار دیگر یک دولت مرکزی و حکومت واحد در ایران برپا شد و این حکومت مرکزی دوام یافت و به تدریج عوامل و علل دیگر که از آن جمله ارتباط و آشنایی با تمدن و فرهنگ مغرب زمین بود،دگرگونی بزرگی در اوضاع سیاسی و اجتماعی و اقتصادی کشور پدید آورد که در زبان اداری و ادبی تاثیر نهاد.


http://s1.picofile.com/file/6894930580/ophujdftrh_tggh.gif  واژگان کلیدی: فارسی دری چیست؟،فارسی دری یعنی چه،فارسی دری کدام است،ویژگی های زبان پارسی دری،توضیحی درباره ی فارسی دری،مقاله ای پیرامون تاریخچه ی پیدایش زبان فارسی دری،پیشرفت،افول و ظهور فارسی دری،پیدایش زبان دری،تاریخچه فارسی دری،تعریف زبان دری،ادبیات دری.

دیدگاه ها برای این مطلب

نوشته شده توسط : حسین
تاریخ : 1395/2/28


نظر :
با سلام شما در ابتدا خراسان را که نام پیشین افغانستان هست را محل اصلی این زبان بر شمردید که کاملا درست هم هست اما در بند پنجم طوری سخن گفته اید که گویا این زبان از ایران کنونی وارد افغانستان و دیگر کشور ها شده که نادرست میباشد اولین حکومت هایی که این زبان را رسمی اعلام کردند نیز در شرق شکل گرفت و زبان درباری اعلام شد توصیه میکنم بخش زبان دری در کتاب تاریخ ادبیات دکتر ذبیح الله صفا را مطالعه کنید که بسیار کامل ودارای اسناد میباشد
پاسخ : سلام.بنده اینجور منظوری رو نداشتم.این چیزی که گفتین فقط برداشت خود شماست.متن کاملا مشخص و واضحه،به هیچ وجه دو پهلو نوشته نشده.بند پنج رو باز هم بخونید. بند پنج فقط در خصوص زبان دری در ایران هست،نه اینکه زبان دری در ایران به وجود اومده باشه !
ممنونم از شما

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی