قالب شعری دوبیتی

ادبستان شعر و هنر

قالب شعری دوبیتی

به نام یزدان بی همتا

 

قالب دوبیتی از ساده ترین قالب های شعری است.درباره ی زمان به وجود آمدن این قالب اطلاعی در دست نیست.همین را می دانیم که از گذشته های دور بسیار مورد توجه مردم بوده است.بسیاری از شاعران،دوبیتی را نمی پسندیدند.دلیل آنها نیز این بود که دوبیتی زبان عامه ی مردم است و زبان شاعر، باید با زبان عامه ی مردم متفاوت باشد.در گذشته کمتر کسی را می بینیم که پیشه اش شاعری باشد و آنگاه دو بیتی سرا نیز باشد،چون که سرودن دو بیتی،به معنای زیر پا گذاشتن اصول شاعری بود.به همین دلیل معروفترین دوبیتی سرایان یا از مردمان روستایی وعادی بوده اند و یا از صوفیان.

دوبیتی را معمولا ترانه نیز می گویند.

شاعر بسیاری از دوبیتی ها مشخص نیست.اینگونه دوبیتی ها سینه به سینه به گوش نسل بعد رسیده است.به همین خاطر، نامی از سراینده ی آنها وجود ندارد.معروف ترین دوبیتی سرایان عبارتند از:باباطاهر همدانی،شمس مغربی،شرفشاه گیلانی،بندار رازی،فایز دشتی(دشتستانی) و ... .

 


ویژگی های دوبیتی:

 

این نوع شعر از دو بیت تشکیل می شود که در آن قافیه ی مصراع های اول،دوم و چهارم الزامی است.آوردن قافیه در مصراع سوم الزامی نیست.درون مایه ی دو بیتی  عاشقانه وعارفانه است.

دوبیتی یک وزن مشخص دارد.مفاعیلن مفاعیلن فعولن،وزن اصلی دوبیتی است.وزن دوبیتی به زبان عروضی  اینگونه است:

  U    _  _  _  U    _  _  _ U _  _  

اما رباعی نیز از دوبیت تشکیل می شود و ممکن است تشخیص این دو از هم دشوار شود.برای تشخیص دوبیتی از رباعی،کافی است به هجا(بخش)اول رباعی و دوبیتی توجه کنیم.دوبیتی با هجای کوتاه آغاز می شود ولی رباعی با هجای بلند آغاز می شود.و تشخیص این دو به همین سادگی است!

 


 اکنون چند دوبیتی 

دوبیتی نخست از فایز دشتی(دشتستانی):

اگر صد تیر ناز از دلبر آید

مکن باور که آه از دل برآید

پس از صد سال بعد از مرگ فایز

هنوز آواز دلبر دلبر آید

 


دوبیتی دوم از فایز دشتی(دشتستانی)

 

تو از من بی خبر،من از تو بی تاب

نمی آیی مرا یک شب تو در خواب

یقین حال دل فایز ندانی

لب من تشنه و لعل تو سیراب

 


دوبیتی سوم از باباطاهر همدانی:

 

به صحرا بنگرم،صحرا ته وینم

به دریا بنگرم،دریا ته وینم

به هر جا بنگرم کوه و در و دشت

نشان از قامت رعنا ته وینم


http://s1.picofile.com/file/6894930580/ophujdftrh_tggh.gif واژگان کلیدی: قالب دوبیتی،قالب دو بیتی،نمونه شعر در قالب دوبیتی،قالب شعری دوبیتی،دوبیتی چیست،قالب دوبیتی چگونه قالبی است،شعری در قالب دوبیتی،توضیحی درباره قالب شعری دوبیتی در زبان و ادبیات فارسی،مقاله ای با موضوع دوبیتی در شعر و نظم فارسی،ویژگی های قالب دوبیتی،دوبیتی همراه با ذکر مثال.

دیدگاه ها برای این مطلب

نوشته شده توسط : دشتی
تاریخ : 1396/5/3


نظر :
با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما شرمنده ولی فایز دشتی درسته نه فائز دشتستانی
فایز شاعری از دیار عالم خیز دشتی بوده حتی کتاب آن نیز به چاپ رسیده
فایز در روستای کردوان که یکی از روستاهای شهرستان دشتی هست متولد شد و هنوز درخت کُناری که بیشتر وقتها در زیر سایه آن مینشستن هست حتی خونه فایز که فقط خرابه های آن بجا مانده هنوز در کردوان هست.
خواهش میکنم اصلاح کنید.
پاسخ : سلام
ایشون هم به دشتی معروف هستن و هم دشتستانی که هر دو صحیح هستن.
فایز متولد دشتی هستن،ولی به خاطر زندگی در دشت های منطقه ی دشتی،به فایز دشتستانی معروف شده،یعنی کلمه ی "دشتستان"،جمع دشت هست و منظور از اون،شهرستان دشتستان نیست.
ولی در کل،درست نیست که اینقد روی محل زندگی شخصی،تمرکز ویژه ای کنیم.ایشون اهل هر کجا که باشن مهم نیست،مهم اینه که همون کسی هستن که اشعارشون رو دوست داریم.
یه دوستی میگفت مولوی،اهل ترکیه اس،ما هم گفتیم:باشه!مولوی برا خودتون ولی زبان و اشعارشون مال ماست،شما فوقش همون آرامگاه مولوی رو بتونید تصاحب کنین،ولی اشعار و آثارشون مال شما و زبون شما نیست.
سعی کنیم فقط به آثار هنرمندان نگاه کنیم،نه اینکه اهل کجاست،از چه قومیتی بوده،از چه نژاد و مذهبی بوده و ... چون که این موضوعات هیچ نتیجه ای نداره و چیزی به آثار یک هنرمند اضافه نمیکنه و طبعا چیزی رو هم کم نمیکنه.
برای اینکه شما هم ناراحت نشید،عبارت دشتی رو هم در کنار دشتستانی می نویسم تا اگه دوست دیگه ای،عبارت دشتستانی رو دید،ایرادی نگیره.
شکلک
نوشته شده توسط : قثثصقثقثصقصثقثصق
تاریخ : 1394/11/11


نظر :
ثصقصثقثصقثصق
پاسخ : جان ؟ شکلک

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی